شستشوی صورت برای جوش؛ از انتخاب شوینده تا اشتباهاتی که آکنه را تحریک می‌کنند

خیلی از ما فکر می‌کنیم هرچه صورت را بیشتر و محکم‌تر بشوییم، جوش‌ها زودتر از بین می‌روند. اما متخصصان پوست آکادمی آمریکا (AAD) می‌گویند جوش ناشی از کثیفی پوست نیست و شستشوی بیش از حد، دقیقاً برعکس عمل می‌کند. در این مقاله ۷ اشتباه رایج در شستشوی صورت را بررسی می‌کنیم که ممکن است آکنه‌تان را بدتر کنند.

شستشوی صورت چه نقشی در کنترل جوش دارد؟

جوش وقتی شکل می‌گیرد که چربی اضافی، سلول‌های مرده و باکتری منافذ پوست را می‌بندند. شستشوی درست این مواد را از سطح پوست پاک می‌کند و مسیر منافذ را باز نگه می‌دارد. با این حال شستشوی صورت فقط یک قدم از کنترل جوش است، نه راه‌حل کامل آن. پوست تمیز بهتر به داروهای ضدجوش پاسخ می‌دهد و مواد فعال راحت‌تر در آن نفوذ می‌کنند. به همین دلیل متخصصان پوست شستشوی منظم را پایه هر روتین ضدجوش می‌دانند.

چرا ممکن است با وجود شستشوی مرتب، هنوز جوش بزنید؟

گاهی مشکل از کمبود شستشو نیست؛ از شستشوی بیش‌ازحد است. وقتی چند بار در روز صورت را می‌شویید یا با فشار زیاد پوست را می‌سابید، فقط چربی اضافه را هدف نمی‌گیرید. اصطکاک و مواد شوینده می‌توانند سد پوستی را هم تحت فشار قرار دهند.

پوست تحریک‌شده معمولاً حساس‌تر و خشک‌تر می‌شود و تحمل کمتری در برابر محصولات ضدجوش دارد. پژوهش‌های پوستی نیز ارتباط آکنه با اختلال عملکرد سد پوستی را بررسی کرده‌اند. به همین دلیل، خشک‌کردن شدید پوست لزوماً به معنی کنترل بهتر چربی و جوش نیست.از طرف دیگر، لازم نیست چربی طبیعی پوست را به صفر برسانید. پوست جوش‌دار هم به رطوبت و سد دفاعی سالم نیاز دارد. هدف، کنترل چربی اضافه است؛ نه جنگ با تمام چربی پوست.

بهترین شوینده صورت برای پوست جوش‌دار چه ویژگی‌هایی دارد؟

بهترین شوینده، فقط یک پاک‌کننده نیست؛ یک درمانگر هوشمند است. متخصصان پوست برای انتخاب آن، به ۵ ویژگی کلیدی توجه می‌کنند:

• ۱. شوینده‌ای ملایم انتخاب کنید که چربی اضافه را کنترل کند، نه اینکه آن را به کلی نابود سازد. حفظ سد دفاعی پوست، مهم‌تر از ایجاد احساس خشکیِ لحظه‌ای است.
• ۲. حتماً به دنبال برچسب «غیرکومدوژنیک» و «غیرچرب» روی محصول بگردید. این عبارات تضمین می‌کنند که شوینده منافذ پوست را نمی‌بندد و راه تنفس پوست را باز می‌گذارد.
• ۳. اگر جوش‌های سرسیاه یا سرسفید اذیت‌تان می‌کند، سراغ ترکیبات حاوی سالیسیلیک اسید بروید. این ماده، چربیِ چسبیده به دیواره منافذ را حل می‌کند و آنها را برای همیشه باز می‌نماید.
• ۴. برای جوش‌های قرمز، ملتهب و چرکی، بنزوئیل پروکساید را برگزینید. این ترکیب قدرتمند، باکتری‌های محرک التهاب را هدف می‌گیرد و قرمزی را به سرعت کاهش می‌دهد.
• ۵. الکل را قاطعانه از لیست خریدتان خط بزنید. شوینده‌های الکلی گرچه پوست را لحظه‌ای خشک می‌کنند، اما در بلندمدت تعادل چربی را به هم می‌زنند و تولید سبوم را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهند. نتیجه؟ جوش‌هایی مقاوم‌تر از قبل.

شستشوی صورت چند بار در روز مناسب است؟

آکادمی پوست آمریکا توصیه می‌کند روزی دو بار صورت را بشویید: یک بار صبح و یک بار شب. شستشوی شب برای پاک کردن آلودگی‌ها و آرایش روزانه ضروری است و شستشوی صبح، چربی و عرق شبانه را از بین می‌برد.

تحقیقات نشان داده شستشوی بیش از دو بار در روز، جوش را بدتر می‌کند، نه بهتر. شستشوی مکرر سد دفاعی پوست را تخریب و تولید چربی را افزایش می‌دهد و همچنین در روزهایی که فعالیت جسمی زیاد دارید بلافاصله پس از تعریق شدید، صورت را بشویید. عرق پوست را تحریک می‌کند و جوش را تشدید می‌نماید.

۷ اشتباه در شستشوی صورت که می‌تواند جوش را بیشتر کند

برای داشتن پوستی بدون جوش علاوه بر داشتن روتین پوستی ضد جوش دانستن نکات زیر شایسته است:

• شستن صورت با آب داغ : آب داغ لایه محافظ چربی پوست را از بین می‌برد و پوست را خشک و قرمز می‌کند. آب ولرم گزینه امن‌تری است.
• شستشوی بیش از حد : شستن بیش از دو بار در روز سد پوستی را تحریک می‌کند و التهاب را افزایش می‌دهد.
• اسکراب و ساییدن پوست : مالش شدید دانه‌های اسکراب جوش‌های ملتهب را پاره می‌کند و باکتری را روی سطح پوست پخش می‌کند.
• استفاده از شوینده بیش از اندازه قوی : شوینده‌های قوی و اسیدی چربی طبیعی را کامل از بین می‌برند و پوست را وادار به تولید چربی بیشتر می‌کنند.
• خشک کردن پوست تا حد کشیدگی : احساس کشیدگی بعد از شستشو نشانه آسیب به سد پوستی است، نه نشانه تمیزی.
• استفاده از لیف، برس و ابزارهای زبر : این ابزارها میکروترک‌های نامرئی روی پوست ایجاد می‌کنند و راه ورود باکتری را باز می‌گذارند.
• حذف مرطوب‌کننده به دلیل چرب بودن پوست : این یکی از اشتباهات رایج پوست چرب و جوش‌دار است. حذف مرطوب‌کننده می‌تواند خشکی ناشی از برخی محصولات ضدجوش را بیشتر کند. به‌جای حذف آن، یک مرطوب‌کننده سبک و غیرکومدون‌زا انتخاب کنید.

۶.شستشوی صورت برای هر نوع پوست چگونه باید باشد؟

نوع پوست	رویکرد مناسب
چرب و جوش‌دار	شوینده ژلی یا فومی با سالیسیلیک اسید نیاز دارد که چربی اضافه را کنترل کند.
خشک و جوش‌دار	شوینده کرمی و بدون سولفات نیاز دارد تا رطوبت پوست حفظ شود.
مختلط	شوینده ملایم و متعادل بهترین انتخاب است.
حساس و جوش‌دار	شوینده بدون عطر و بدون الکل بهترین نتیجه را می‌گیرد، چون احتمال تحریک کمتر است.
نرمال	شوینده ملایم متناسب با نیاز پوست.

روتین ضدجوش؛ بعد از شستن چه کار کنیم؟

شستشوی صورت پایان روتین نیست؛ نقطه شروع آن است. بعد از پاکسازی، پوست را با حوله تمیز و بدون مالش خشک کنید. سپس بر اساس نیاز پوست، محصول درمانی ضدجوش را استفاده کنید و در ادامه یک مرطوب‌کننده غیرکومدون‌زا بزنید. صبح‌ها نیز ضدآفتاب وسیع‌الطیف را به روتین اضافه کنید.

اگر از ترکیباتی مانند سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پروکساید یا رتینوئیدها استفاده می‌کنید، همه آن‌ها را هم‌زمان و بدون توجه به تحمل پوست وارد روتین نکنید. تحریک مداوم می‌تواند پایبندی به درمان را سخت‌تر کند و وضعیت پوست را نامطلوب‌تر نشان دهد. مراقبت ملایم از سد پوستی، به‌خصوص هنگام درمان آکنه، اهمیت زیادی دارد.

یک روتین ساده می‌تواند چنین باشد:

صبح: شوینده ملایم ← مرطوب‌کننده غیرکومدون‌زا ← ضدآفتاب

شب: پاک کردن آرایش و ضدآفتاب ← شوینده مناسب ← درمان ضدجوش با کیت تخصصی در صورت نیاز ← مرطوب‌کننده

اگر جوش‌ها عمیق، دردناک، ماندگار یا همراه با جای زخم هستند، بهتر است به جای افزایش دفعات شستشو، علت و شدت آکنه را با متخصص پوست بررسی کنید.

جمع بندی

شستشوی صورت برای پوست جوش‌دار، یک هنر است، نه یک جنگ. با رعایت این اصول ساده- دو بار در روز، با آب ولرم، شوینده ملایم و بدون الکل، بدون سایش و اسکراب- می‌توانید گامی بزرگ در مسیر داشتن پوستی شفاف بردارید. به‌یاد داشته باشید برای مشاهده بهبود، معمولاً ۶ تا ۸ هفته زمان نیاز است.

سوالات متداول شستشوی صورت